Linux (Ubuntu)

Jami: 550 ta buyruq mavjud
Disk va Xotira
Mount qilish

Tashqi diskni tizimga ulaydi.

sudo mount /dev/sdb1 /mnt
Disk va Xotira
Xotira bloklari

Disk bolimlari va ulanish nuqtalarini korsatadi.

lsblk
Tizim boshqaruvi
PCI qurilmalar

Video karta va boshqa PCI qurilmalar royxati.

lspci
Tizim boshqaruvi
USB qurilmalar

Ulangan barcha USB qurilmalar royxati.

lsusb
Tizim boshqaruvi
CPU haqida malumot

Protsessor modeli va yadrolari haqida malumot.

lscpu
Foydalanuvchilar
Foydalanuvchini ochirish

Foydalanuvchi akkauntini ochiradi.

sudo deluser user_nomi
Tizim boshqaruvi
Buyruq manzilini topish

Dasturning qayerda joylashganini korsatadi.

which python3
Tizim boshqaruvi
Man sahifasi

Buyruqning ishlatilish yoriqnomasini ochadi.

man ls
Paketlar (APT/DPKG)
Deb paketni ornatish

Yuklab olingan .deb faylini qolda ornatish.

sudo dpkg -i paket.deb
Paketlar (APT/DPKG)
Ornatilgan paketlar

Tizimga ornatilgan barcha paketlar royxati.

dpkg -l
Foydalanuvchilar
Guruhlar

Foydalanuvchi qaysi guruhlarga azoligini korsatadi.

groups
Foydalanuvchilar
ID malumotlari

Foydalanuvchining UID va GID raqamlarini chiqaradi.

id
Foydalanuvchilar
Whoami

Hozir qaysi foydalanuvchi ekanligingizni korsatadi.

whoami
Fayl va Papkalar
Diff tekshiruvi

Ikki fayl orasidagi farqlarni korsatadi.

diff fayl1 fayl2
Log va Monitoring
Loglarni kuzatish

Tizim xatolarini real vaqtda kuzatib turadi.

tail -f /var/log/syslog
Matn tahrirlash
Fayl oxirini korish

Faylning oxirgi 10 ta qatorini korsatadi.

tail -n 10 fayl.txt
Matn tahrirlash
Fayl boshini korish

Faylning dastlabki 10 ta qatorini korsatadi.

head -n 10 fayl.txt
Matn tahrirlash
Matnli faylni oqish

Fayl ichidagi matnni ekranga chiqaradi.

cat fayl.txt
Fayl va Papkalar
Fayl turini aniqlash

Faylning haqiqiy formatini aniqlaydi.

file rasm.png
Tizim boshqaruvi
Alias yaratish

Uzun buyruqlar uchun qisqa nom beradi.

alias l='ls -la'
Xavfsizlik (Security)
Sudo huquqi

Root rejimiga otish.

sudo -i
Tizim boshqaruvi
Terminalni tozalash (Clear)

Terminal oynasidagi yozuvlarni tozalaydi.

clear
Tizim boshqaruvi
Tarixni tozalash

Terminal buyruqlar tarixini ochirib tashlaydi.

history -c
Tizim boshqaruvi
Tarixni korish

Terminalda ilgari yozilgan buyruqlar royxatini chiqaradi.

history
Arxiv va Siqish
Zipsiz ochish

.gz arxivini asl holiga qaytaramiz.

gunzip fayl.txt.gz
Arxiv va Siqish
Gzip arxiv

Faylni .gz formatida siqadi.

gzip fayl.txt
Arxiv va Siqish
Arxivdan chiqarish

.tar arxivini ochadi.

tar -xvf arxiv.tar